Fb
Local
Business
Sports
Leisure
BM
Kadazan Dusun
EDUCATION
Archives
Latest News
 
Nst-studio
Bumiputera urged to make all-out efforts in business |  PSA UMS Semarak Ramadan bersama anak yatim |  Pelaksanaan jelajah Ramadan Sivik Rohani Japen berjaya: Pengarah |  Pantau penggunaan elektrik musim perayaan ini: Bomba |  TM Sabah pasang tambahan 30,000 'home passes' khidmat Unifi |  PAWE Labuan bantu golongan memerlukan |  Jainab: Bangunan baharu Taman Didikan Kanak-kanak OKU dijangka siap Nov ini |  Pemilik tanah, struktur pohon beri kerjasama lancarkan naik taraf jalan dari Donggonggon |  ESSCOM BURU 18 INDIVIDU |  Dreaming the impossible dream |  Pertisa Arts Festival (Karts) 2017 replaces Kaamatan festival |  Special event for Buddhists next month |  Hard work for two Ramadan stall operators |  Deal with household appliances carefully |  Police: Vigilance maintained in Sabah's waters despite holiday | 
 Kadazan Dusun

‘Perseptif’, ‘Inisatif’, paliso malansang am guang maintapatan ru sangulun msangingindapu’

20th March, 2017

KAANSAYAN ku ramuyun pabukat kau ngai’, malansan ra moonsoi-onsoi kau ayuk. Makapaguma’ itakau poyo ralalom artikel ku ra minggu’ ragitio iono ondo’ patunggulon ku ra artikel minggu’ ra nakasail ili. Orou raiti’ lakat akupo mampaapu ra tunung tayar ru pangingindapuan ti. Sangulun mangingindapu’ ti musiti’ no mokoondo’ perseptif kapoam mataki’ makatutun ra kaluagan am mangaru’ ra kaluagan no sumauk ra rondo’ ampos moonsoi ralalom pantatalanan am bisnes.

Maya’ ra guang perseptif ti, sangulun mangingindapu’ no makapagigila’ ra atan ayuk ondo’ maatang am matimpok, kalo maganda’ ra pamaguangan ru bokon, mapintar am maturasik, mokoondo’ gogot ra maayo, am makapagilong io ra kaluagan-kaluagan ondo’ kalo makitanan ru ulun bokon.

Mokoondo’ sangulun mangingindapu’ mabuli alapon ra panginuuian iono ie Dato’ Loh Boon Siew. Gili ra bilor limo ngaaparan, minaya’ ie Boon Siew ti ra inatangan pampasingkatan ra hartanah mabaya’ ra rangan-rangan nali iono ie Say Bee am Poh Heng koson mampaangun ilo ra villa panambalaian giu’ ra Saw Kit ra Pulau Pinang.

Malupus ra kukula’ ngambilor, ie Boon Siew Honda nakatutun ra motosaikol Super Cub ti mauligan kakaga’ giu’ ra Jipun. Suai ra kos kapoam logo nano mamurah injin nano pana moonsoi, mataan am maikang. Ginio bo nangkinam io koson maguyum ra ralan ati kulaan ibiton no bisnes ragitio moi ra Malaysia.

Suai raginio, Boon Siew nakatuum noyo ri Soichiro Honda ondo’ makatutun mambaal ra motosaikol raginio. Rayus pinagumung nilo bisnes nilono mabaya’ ri Soichiro Honda ti ralalom syarikat boborok ondo’ pinaangun nilo ra Malaysia. Kakadaian kasaa’ ru Honda ra Malaysia ti pagulu nano inangun giu’ ra Pitt Street Pulau Pinang am nakaimaar ayuk ra baloi ayanan ri Boon Siew.

Rondo’ kilang pangampasan ra motosaikol ragitio pinaangun ra Pulau Pinang koson manimbang ra Honda Cub ti ra Malaysia am ininggalanan ra Boon Siew Honda. Boon Siew ti pinasauk ra sangulun mangingindapu’ kasaa’ ondo’ nagibit ra produk Honda Cub minoi ra Asia Tanggala’ am nampasauk ra motosaikol ragitio ondo’ kasagain ra Malaysia suku’ ra raino ti.

Maya’ ra pangimansaan ri Boon Siew ti, nasalingai’ ulun kalo igondo’ katutun ra motosaikol ragitio nasauk ra rondo’ revolusi ra Malaysia ti. Honda Cub ti nasauk ra sasakaian matimpok am maluoi, liliwa’ nangkimait poyo ra masuang ulun koson gumogot ra motosaikol ragitio. Gini bo ra pakitaakan ra mostosaikol raginio masawat kakaga’ ra Malaysia intor ra io pinasalula’, sabap matimpok kakaga’ amon pakaion ru mamagun nasuangan ra Malaysia ti.

Koson ragitio noyo rondo’ panginuuian atan kulaan perseptif ri Boon Siew ti, kapoam atan kulaan ra io nakatutun pagulu kaluagan koson ragitio mabuli pinasauk no ra rondo’ bisnes maatang kakaga’ ralalom pantatalanan. Produk ragitio niayuk matimpok am sasakaian maatang ra Malaysia, suai ra io mamurah, mamaan nasauk bopo ra trending ru tuu’ bagu suku’ ra raino ti. Ampos ru pamaguangan positif am kreatif ginio bo nakapangaru’ io ra rondo’ ralan kaalapan ikunumi ra moonsoi.

Pabukat kau, mokoondo’ poyo panginuuian ra bokon iono ie Pak Su Din Belacan. Inggalan nano ra totopot iono ie Jamal Senapi makaumur 66ngambilor kapoam mauligan ra inggalan pampiawan nano ie Pak Su Din. Pak Su Din ti sangulun mangingindapu’ mantalan ra belacan intor poyo ra 26 ngambilor ra nakasail ili. Pinarayus no bisnes ondo’ pinatalimpuun ru ina’ nano galama’. Galingon ie ina’ nano mantatalan ra belacan ra tikop-tikop inayanan nilai koson maguyum ra kaalapan ikunumi ru pasambaloi nilai, am raino ti bo pinarayus ri Jamal ralalom ru bisnes nano.

Manalimpuun ra bisnes intor ra modal RM500 ayuk, Pak Su Din nampatutun am nangkimait poyo ra nasuangan tayar ru pantatalanan ti kalo pana mokoondo’ ra modal masuang kapoam maayo, kaa’ musiti’ no mokoondo’ guor am ralan atan kulaan sumingkot maya’ ra gogot ru guang takau. Galingon ie Pak Su Din ti nangalap ra masuang mangangandoi koson mangindangan riso manangampos ra belacan ti, kaa’ malupus ra bisnes nano nakasingkot koborok, nagalap io bo ra misin koson mampaluoi poyo ra pangampasan ru belacan ti.

Kalo igondo’ io pagira’ ra ruit ra ati-ati agensi nga malaa’ io ra mantipagon poyo ra orou tauli no mulu’ poyo mambayar ra utang ti. Kaa’ mokoondo’ niayuk koborok kapaganan natuum no koson atan kulaan io gumogot ra ruit pambali ra kukuliamos makata’, kuliamos pompolopot am niayuk promosi. Ngangai’ no gumogot ra ruit. Gitio noyo prinsip ie Pak Su Din ra atan kulaan io magimpong am manginggalar ra bisnes nano nakainggalur intor ra utang.

Liliwa’ raginio atan kulaan ra io mingkotog maguyum ra ralan bokon koson mamparayus ra bisnes nati saboi ra orou raiti’ kabalu’ pana ra masuang agensi ru parinta kuminam mampaira’ riso ra ruit kaa’ kalo niak ginagaya’ no.

Ginio bo, kilang belacan Pak Su Din ti giu’ ra Sungoi Berambang, Perlis nakapangampos noyo mopor ngaribu belacan pogonong sila’. Belacan ondo’ tinalan maya’ ra bagat nano 100ngagram am ruo ngaatus ngangram inampos ru apat ngaulun mangangandoi nano ondo’ pasambaloi no niayuk galama’ am binaal intor ra pasik geragau. Belacan ondo’ inampos ru Syarikat Pak Su Din ti nampakai ra 100piatus pasik geragau am sanganuan nano pinaratok niayuk ra papait am pasik ra bokon.

Pakitaakan belacan ti jumanjai suang nano paat ra bulintok suti sikul am bulintok paguguatan. Induo ruli’ suang nano ka ra orou-orou ra bokon. Ginio ra inindangan io ru akupu-akupu am pantukir nano ralalom manangampos ra belacan ti. Baal ragitio niayuk koson mampalayun ra kaedah tradisional nilono am kalo lumansan ayuk ra misin.

Pogonong bisnes mokoondo’ kapaganan am ompong nano mulu’ poyo atan kulaan gumula’ ra ulun mantatalan ra bokon kapoam kadai ra bokon ondo’ naganda’ niayuk manangampos ra belacan. Sanganuan nano mokoondo’ niayuk ulun ti mampili’ ra jenama ru rorondo’ produk am pagandaan poyo ra ati rondo’ moonsoi am maintapatan, koson kia produk tempatan kapoam bokon-bokon poyo.

Kapaganan kapoam ompong ra bokon ondo’ nailian ri Pak Su Din ti iono paat ra kolondo’ kukuliamos makata’ matong ra kilang nano iono pasik geragau kinibitan ra angin mapuor ra raat. Paat ra rumasam niayuk mokoondo’ kapaganan nano ioginio kalo makapanuug ilo ra belacan nilono. Kabalu’ pana ra mokoondo’ noyo teknologi ra raino ti kaa’ Pak Su Din lakat poyo mampakaatang ra sinda ru mato ru orou koson mampalayun ra kualiti ru belacan nano am maganda’ koson ra belacan inampos no ra galingon ie.

Mokoondo’ niayuk bulintok-bulintok pasik geragau ti mairuruan am mabuli mangulau ra pangampasan belacan ri Pak Su Din. Kinibitan ragitio intor ra kuliamos makata’ ondo’ sotopot no pootoron ra kilang ri Pak Su Din matayaran poyo ra kilang-kilang pangampasan ru belacan ra bokon giu’ ra tikop-tikop ru Perak. Ginio bo nangampos io poyo ra produk belacan nano intor ra pasik am papait ondo’ pinaratok no.

Paliso nano maimanggaan ru ngai’ mamagun nasuangan ondo’ mauligon riso, sabap kalo paruli’ ru kuritin io ru ulun bokon, atan maatang ionoginio ralan atan kulaan ra io maguyum ra kaalapan ru ikunumi nano. Kabalu’ pana ra belacan rorondo’ resipi akanon ru Malayu’ kaa’ tiluon takau paliso am pamaguangan nano atan kulaan ra io maguyum ra inisiatif mimpuun ra limo ngaatus ngaringgit ra io nampaimuun ra bisnes nano. Paliso nano poyo ra bokon iono malansang sabap malaa’ io ruruungon ru ulun ondo’ masalok moi pangutang ra produk nano, am poyo migigila’ intor ra kasalaan ondo’ kalo singonon no kabaal, mulu’ poyo tayar ru mangungutang no rano.

Kukula’ kapaganan ondo’ matuum ralalom pantatalanan ti iono atan kulaan mampaangun ra produk-produk makakualiti am maintapatan (customer trust). Mulu’ poyo paat ra bisnes takau nakasingkot noyo am mauligan ru ngai’ ulun. Sabap ulun ti mangimansa’ toojojo am ilo makakuasa’ mambali ra produk raginio kapoam kalo mimpuun ra rorondo’ produk inampos takau no makakualiti am maintapatan kapoam kalo.

Gitio noyo kasaa’ guangon am gogoton takau iono maintapatan ru ngai’ ulun, kabalu’ pana ra atan ayuk bisnes pinaralan takau. Ati lair maya’ ra online kapoam offline, ulun mambali ti noyo nasauk ra painawo ralalom pantatalanan ti. Insan ru maintapatan itakau poyo ru ulun bokon, ilo kalo magiru’ am mantilayun mambali ra produk-produk ondo’ tinalan takau, liliwa’ raginio itakau pana gumogot mingkotog koson mampalayun ra kualiti ru produk raginio.

Mangingindapu’ ondo’ mokoondo’ ra paliso-paliso ra moonsoi ti mansuai intor ra baal kaayagan ulun ra bokon. Osoi pana ondo’ gumogot ra kasingkatan koson ra mangingindapu’ rati musiti’ no mangimansa’ am migigila’ ra papaliso am ralan-ralan maatang ondo’ pinaatang nilo no. Masuang alia mitos ondo’ masalok morongog takau tayar ru mangingindapu’ rati, kaa’ maya’ ra katurasikan nilono, mamagun nasuangan tumalimpuun mangintopot risilo ralalom mopokoonsoi poyo ra baal ikunumi ra pamagunan takati.

Pogonong ulun makakaluagan tumawor ra kasingkatan ti, ati lair sumauk koson ra mangingindapu’ no rano, sabap ciri-ciri kapoam papaliso ru mangingindapu’ ti pai’ ru nokosoroi kopoyo ra kaayagan nilo no, kaa’ naguyum ilo ra inisiatif am atan kulaan patabuliason nilo poyo idea am pamaguangan nilono maya’ ra guang mapirot am mangintopot ilo ra atan ayuk ralan ondo’ inalap nilo kabalu’ pana ra kuritin ru bokon kaa’ buoi ka buoi bagu no mapandaian takau ra ilo ti ulun-ulun ondo’ tumaan guang am kalo malimanan ra natatang itakau noyo ra maalur. Paringkuanangan ku ramuyun.

   
Email Print
   
 
 
E-browse